Hakkımızda

Ankara – 2017

Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), başta İnsan Hakları Derneği (İHD) ve Türk Tabipler Birliği’nden (TTB) insan hakları savunucularının, işkence ve diğer kötü muamele gibi ağır insan hakları ihlallerinin yoğun ve kitlesel olarak yaşandığı 12 Eylül 1980 askeri darbesi döneminde işkenceye maruz kalmış kişilerin tedavi ve rehabilitasyonuna yönelik neler yapılabileceğine dair yürüttükleri çaba ve arayışların sonucunda, İHD ve 32 gerçek kişi tarafından resmi olarak 30 Aralık 1990 tarihinde Ankara’da kurulmuştur. Bugün itibariyle TİHV, işkence görenlere ve yakınlarına tedavi ve rehabilitasyon hizmeti sunan, işkencenin etkin bir biçimde belgelenmesi ve önlenmesine ilişkin çalışmalar yürüten, uluslararası tanınırlığı olan, kâr amacı gütmeyen bir insan hakları örgütüdür.

Genel Merkezi Ankara’da olan ve Diyarbakır (1998), İstanbul (1991) ve İzmir’de (1991) Temsilcilik ile Cizre’de (2015) Referans Merkezi bulunan TİHV kurulduğu günden bugüne kadar yaklaşık 16 bin işkence ve diğer kötü muameleye maruz kalmış kişiye ve yakınına tedavi ve rehabilitasyon hizmeti sunmuştur (not: 1995 senesinde açılan TİHV Adana Temsilciliği maalesef 2015 senesinde faaliyetlerine ara vermiştir).

 ‘İşkencesiz bir dünya mümkün!’ şiarı doğrultusunda TİHV;

  • İşkence görenlerin ve yakınlarının fiziksel-ruhsal-sosyal açıdan tam bir iyilik haline ulaşabilmelerine yardımcı olur ve işkence ve diğer kötü muamelede cezasızlıkla mücadeleye katkı sağlar.
  • İşkence iddialarının etkin, hızlı ve bağımsız olarak soruşturulması yoluyla işkencede hesap verilebilirliği sağlamak için çabalar ve imkânları çerçevesinde hukuki destek sağlar.
  • Uluslararası insan hakları normları ışığında işkencenin önlenmesi amacıyla yerel ve uluslararası düzeyde gerekli mekanizmaların kurulması ve var olanların geliştirilmesine katkı sağlamak için lobi ve savunuculuk çalışmaları yapar.
  • TİHV Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezlerinin bulunmadığı yerlerde gezici sağlık ekipleri aracılığıyla işkence görenlere ulaşmaya çabalar.
  • Hazırlanmasında öncülük ettiği, İşkenceve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı, Aşağılayıcı Muamele veya Cezaların Etkili Biçimde Soruşturulması ve Belgelendirilmesi için Birleşmiş Milletler İstanbul Protokolü ışığında işkencenin etkin soruşturulması ve belgelenmesine yönelik çalışmalar yürütür.
  • İşkence görenlerin talebi üzerine, BM İstanbul Protokolü ilkelerine uygun olarak alternatif adli tıp raporları hazırlar.
  • Tedavi ve rehabilitasyon çalışmalarının güçlendirilmesi için bilimsel araştırma, eğitim programları vb. çalışmalar yürütür.
  • Başta sağlık ve hukuk alanında çalışanlar olmak üzere ilgili kişi ve grupların işkencenin tanısı, tedavisi, etkili soruşturulması ve belgelenmesi konularında bilgi birikimi ve farkındalıklarının arttırılmasına yönelik eğitim, çalıştay, seminer çalışmalar yürütür.
  • Türkiye’de işkence ve diğer kötü muamele biçimleri ile ağır/ciddi insan hakları ihlallerinin yarattığı sürmekte olan toplumsal travma ile baş etme konusunda da çalışmalar yürütmekte olan TİHV, bu alanda 2000 yılından beri ulusal ve uluslararası eğitim, panel, sempozyum, vb. etkinlikler düzenleyerek toplumsal travma ile baş etme programını birbiri ile ilişkili üç ana başlık olan hakikat, adalet ve onarım çerçevesinde ele almaya çalışır.
  • İşkence ve diğer kötü muamele yasağının ihlali başta olmak üzere insan hak ve özgürlükleri ihlallerine ilişkin raporlar ve yayınlar hazırlar.
  • Türkiye’de yaşanan hak ihlallerine ilişkin günlük, yıllık ve özel raporlar biçiminde hazırladığı çalışmaları Türkçe ve İngilizce olarak yayınlamaya ve yaygınlaştırmaya çaba gösterir.
  • Adlî Tıp Uzmanları Derneği ve Türk Tabipleri Birliğinin katkılarıyla, işkencenin tıbbî olarak belgelendirilmesine ilişkin dünyada bu kapsamda öncü bir çalışma olan İşkence Atlası’nı yayınlamıştır.
  • İşkence yasağı ve diğer insan hakları ihlallerinin engellenmesi konusunda kamuoyu farkındalığı yaratmak amacıyla çeşitli etkinlikler düzenler.