BIGtheme.net http://bigtheme.net/ecommerce/opencart OpenCart Templates
ANASAYFA / ÇALIŞMALAR / Türkiye, İsrail ve Filistin’de İşkence ve Kötü Muamelede Cezasızlıkla Bütüncül bir Yaklaşımla Mücadele Etme Projesi

Türkiye, İsrail ve Filistin’de İşkence ve Kötü Muamelede Cezasızlıkla Bütüncül bir Yaklaşımla Mücadele Etme Projesi

1 Ağustos 2013 tarihi itibari ile Türkiye İnsan Hakları Vakfı tarafından, İsrail İşkenceye Karşı Halk Komitesi (PCATI), İnsan Hakları Derneği (İHD), Adli Tıp Uzmanları Derneği (ATUD) ortaklığı ve İşkence Görenler için Uluslararası Rehabilitasyon Konseyi (IRCT) ve Ramallah İşkence Görenler İçin Tedavi Merkezi (TRC) ve Avrupa Birliği desteği ile işbirliğinde uygulanmaya başlanan projemizin ana hedefi projenin faaliyet yeri olan Türkiye, İsrail ve Filistin’de cezasızlıkla çok yönlü bir yaklaşımla mücadele ederek işkence ve kötü muamelenin ortadan kaldırılmasına katkı sunmaktır. Proje faaliyet süresi yirmi dört aydır.

Projenin Hedefleri:

  • İşkence görenleri fiziksel, psikolojik ve sosyal iyilik hallerine ulaşmaları konusunda desteklemek;
  • Cezasızlık ile mücadeleye ve işkencede hesap verilebilirliğin arttırılmasına katkı sağlamak
  • İşkenceyi önleme mekanizmaları kurmak veya güçlendirmek

Proje Faaliyetleri:

 1.Tedavi ve Rehabilitasyon

Bu aktivite çerçevesinde projenin faaliyet yeri olan Türkiye, İsrail ve Filistin’de işkence görenlere tedavi ve rehabilitasyon desteği sunulacaktır.

1.1. Türkiye’de İşkence Görenlere Tıbbi, Psikolojik Ve Sosyal Destek Sağlanması

Proje süresince TİHV Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezlerinde (Adana, Ankara, Diyarbakır, İstanbul ve İzmir) toplam 700 işkence gören kişiye ve yakınlarına ücretsiz olarak tedavi ve rehabilitasyon hizmeti verilecektir.

TİHV’in temsilciliğinin bulunmadığı illerdeki işkence görenlere ulaşabilmek için altı bölgeye 3 hekimden oluşan gezici sağlık ekipleri gönderilecektir. Gezici ekip tarafından ilk değerlendirmesi yapılanlar ve farklı illerden vakfa ulaşan 60 işkence gören kişinin tedavi ve rehabilitasyonu tedavi merkezlerinde gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda başvuruların tüm yol ve konaklama masrafları TİHV tarafından karşılanacaktır.

Proje süresince 30 çocuk ve 10 yetişkine ücretsiz olarak sosyal ve psikolojik destek hizmeti sunulacaktır.

TİHV İşkence ve Rehabilitasyon Tedavi Merkezleri Yıllık Raporu Türkçe ve İngilizce olarak basılacaktır.

1.2. Filistin’de İşkence Görenlere tıbbi ve psikolojik destek sağlanması

Söz konusu destek başta Ramallah Tedavi Merkezi olmak üzere yerel örgütlerle ile işbirliği ile ve gezici sağlık ekipleri aracılığıyla sunulacaktır. Batı Şeria’da 20 işkence görenin bu hizmetten faydalanması planlanmaktadır.

Proje süresi boyunca Israil ve Filistin’e 4 süpervizyon misyonu gerçekleştirilecektir. Bu misyonlar sırasında işkence görenlerin tedavi ve rehabilitasyon çalışmaları değerlendirilecek, ilgili kurumlar ziyaret edilecek ve mobil sağlık ekiplerinin kurulmasına katkı sağlanacaktır.

1.3. Sağlık Çalışanlarına Yönelik Eğitim Çalışmaları

Bu çalışma sağlık çalışanlarının işkencenin tedavisi ve teşhisi alanındaki bilgi ve becerilerini arttırılmasına katkı sunmak üzere hazırlanmıştır.

Proje kapsamındaki eğitim çalışmaları için sağlıkçı ve hukukçulardan oluşan beş uzmanın yer alacağı bir eğitim komitesi oluşturulacaktır. Eğitim modüllerin hazırlanması, eğitmenlerin ve katılımcıların belirlenmesi, eğitimlerin gerçekleştirilmesi ve eğitimlerin değerlendirilmesi gibi işlerden sorumlu olacak komite proje süresince biri İsrail’de olmak üzere 3 defa toplanacaktır.

a) Göz Yaşartıcı Kimyasallar Eğitim Programı

Türkiye’de bir adli tıp uzmanı, bir psikolog/psikiyatrist ve bir hukukçu tarafından toplam 20 sağlık çalışanına iki günlük bir eğitim çalışması gerçekleştirilecektir. Eğitim hazırlıkları için oluşturulan eğitim komitesi eğitim modülünü hazırlamak için göz yaşartıcı kimyasalların fiziksel ve psikiyatrist semptomlarına ilişkin bir çalışma yürütecek ve bu çalışmanın sonucunda bir kılavuz hazırlayacaktır.

b) Psikoterapik Yaklaşım Eğitimi Programı

2007 yılından beri Almanya’da bulunan Süddeutsche Akademie für Psychotherapie ortaklığında sürdürülen eğitim programı başvuruların problemlerini en iyi şekilde nasıl çözüme kavuşturulacağı sorusu üzerine şekillenmiş bir eğitimdir. 2011 sonbaharında başlayan 2,5 yıllık eğitim programı proje kapsamında devam ettirilecektir. Proje süresince 16 sağlık çalışanın devam etmekte olduğu program kapsamında katılımcılara 7 günlük bir eğitim ve 5 günlük bir kapanış semineri verilecektir. Eğitim bitiminde katılımcılara Alman Tabip Odası tarafından psikoterapist sertifikası verilecektir.

1.4. Sosyal Destek Eğitim Programları:

Bu eğitim programı başta çocuk ve gençler olmak üzere işkence görenlerin tedavisinde sosyal destek programının rolünün güçlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Yılda bir olmak üzere toplam iki eğitim İsveç Kızılhaç’ının İşkence Gören Mülteciler Merkezi işbirliğinde gerçekleştirilecektir. Her eğitim programı iki gün sürecek ve biri yurtdışından olmak üzere toplam 4 eğitmen tarafından Türkiye’de verilecektir. Her eğitime 20 kişi katılacaktır.

1.5. Bakım Verenlerin Bakımı:

Bu çalışma, tedavi ve rehabilitasyon hizmeti sunan kişilerin ikincil travmadan korunmasına yönelik mekanizmalarının geliştirilmesi ve uygulanmasına katkı sağlanması amacıyla hazırlanmıştır.

a) Türkiye’de interaktif bir eğitim çalışması gerçekleştirilecektir. Eğitim 3 eğitmen tarafından 30 TİHV çalışanı ve gönüllüsüne verilecek ve 2 gün sürecektir.

Eğitim çalışmasının yanı sıra her merkezdeki tedavi ve rehabilitasyon ekipleri psikiyatrist veya psikolog süpervizörlüğünde haftalık toplantılar yaparak çalışma koşullarını değerlendirecektir.

b) Israil ve Filistin’de adli değerlendirmeye katılan ekip (avukatlar, tıbbi personel, saha çalışmacısı ve çevirmen) aylık olarak bir psikolog süpervizörlüğünde toplanacaktır. İhtiyaca göre 18 kişinin bireysel terapi hizmetine erişimi sağlanacaktır.

2. İşkencede Hesap Verilebilirlik Çalışmaları

2.1. Hukuki Destek Çalışması

a) Proje süresince Türkiye’de toplam 10 işkence gören kişiye hukuki destek sağlanacaktır. Hukuki destek ulusal ve uluslararası yargı prosedürlerini kapsayacaktır. Hukuki destek çalışması kapsamında toplam 5 ile 4er kez ziyarette bulunulacaktır.

b) İsrail Yüksek Mahkemesine sunulmak üzere dört farklı dosya için işkencenin varlığını kanıtlayan dokümanlara dayanılarak dilekçeler hazırlanacaktır. Bu dilekçeler ile işkence görenlerin beyanlarının göz ardı edilmesinin önüne geçilmeye çalışılacaktır.

2.2. Alternatif Adli Değerlendirme/Rapor

a) Türkiye’de Türk Tabipler Birliği (TTB) ve Adli Tıp Uzmanları Derneği (ATUD) ile işbirliğinde 40 başvuru için başvurunun talebi üzerine alternatif rapor hazırlanacaktır.

b) Israil’de tutuklu ve tutukluluk öyküsü bulunanları da içeren 15 başvuru için bağımsız adli raporlar hazırlanacaktır.

2.3.Sağlık Çalışanlarına Yönelik İşkencenin Etkin Raporlanması Eğitim Programı

Bu eğitim programı sağlık çalışanlarının kapasitelerini arttırarak işkencenin etkin soruşturulması ve raporlanmasına katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.

a) Birinci modülü önceki yıllarda hazırlanıp uygulanan hekimler için İstanbul Protokolü Uzaktan Eğitim Programının ikinci ve üçüncü modülleri hazırlanacak ve uygulanacaktır. İşkencenin psikolojik sonuçlarını konu edecek ikinci modül dört hafta sürecektir. Üçüncü modülün ana teması işkencenin raporlanması olacak ve eğitim 2 hafta sürecektir. Eğitime 60 kişinin katılması beklenmektedir. Bu programın uluslararası akreditasyon alabilmesi için çalışmalar yürütülecektir.

Modüllerin hazırlanması için ilgili uzmanlarla iki atölye çalışması gerçekleştirilecektir. Her bir atölye çalışmalarına toplam 10 kişi katılacaktır.

b) Israil ve Filistinli sağlık çalışanlarına yönelik Eğitim Programları düzenlenecektir. Bu kapsamda

  • İsrail’de iki yıldır devam eden İstanbul Protokolü eğitim programlarına katılmış olan 10 İsrail ve Filistinli hekim/psikoloğa İstanbul’da 5 günlük eğitmen eğitimi verilecektir. Eğitim bir adli tıp uzmanı, bir psikolog/psikiyatrist ve bir hukukçu tarafından verilecektir.
  • Batı Şeria’da işkencenin raporlanmasına ilişkin bir eğitim programı düzenlenecektir. Eğitim aşağıda değinilen hukukçulara yönelik eğitim programı ile eş zamanlı olarak yürütülecektir. Üçü İstanbul’da gerçekleşecek eğitmen eğitimine katılmış hekim/psikologlardan oluşan toplam 6 eğitmen tarafından verilecek eğitime 20 Filistinli hekim/psikoloğun katılması beklenmektedir.

2.4. İşkencenin Etkin Soruşturmasına Yönelik Eğitim Programı

Bu çalışma ile Israil ve Filistinli hukukçuların bilgi ve becerilerini arttırarak işkencenin etkin soruşturulması ve işkencenin hesap verilebilirliğinin arttırılması hedeflenmektedir. Bu çalışma kapsamında iki eğitim çalışması gerçekleştirilecektir.

a)İlk eğitim Batı Şeria’da 20 Filistinli hukukçuya verilecek ve 3 gün sürecektir. Bu eğitim yukarıda değinilen sağlıkçılara yönelik eğitimle eş zamanlı olarak gerçekleştirilecektir.

b) İkinci eğitim Israil’de 20 İsrailli hukukçuya verilecek ve 3 gün sürecektir. Eğitim 4 eğitmen (iki hukukçu, bir adli tıp uzmanı ve bir psikiyatrist/psikolog) tarafından verilecektir.

2.5. Bilimsel Çalışma:

Bu çalışma işkencede hesap verilebilirlik konusundaki eksikliğinin temel sebeplerini analiz etmek için hazırlanmıştır. Bu çalışma kapsamında

a) Türkiye’de 1990-2012 yılları arasında işkencenin temel özelliklerini analiz edecek bilimsel bir çalışma yürütülecektir. Bu çalışma ile son 22 yıldır işkence olgusundaki değişikliklerin okuması yapılacaktır. Çalışma bu süre zarfında TİHV’e yapılan 13,517 başvuru verileri ve yıllık raporlar temel alınarak yapılacaktır. Çalışma Türkçe olarak basılacaktır.

b) İşkencenin teşhisinde kemik sintigrafisi yönteminin kullanılmasının çıktılarına dayanarak geriye dönük bir çalışma hazırlanacaktır. Bu çalışma TİHV’in 13,517 başvurusu arasından uygun olan başvuruların verileri ile gerçekleştirilecektir.

c) İsrail ve Türkiye’de işkencede cezasızlığın temel nedenlerine ilişkin karşılaştırmalı bir çalışma yürütülecektir. Bu kapsamda Türkiye ve İsrail’deki yasal mevzuat ve uygulamalar karşılaştırılacak. Bu çalışma için kurulacak uzmanlardan oluşan ekip proje süresince biri İsrail biri Türkiye’de olmak üzere toplam 2 toplantı yapacaktır. Çalışma İngilizce, Türkçe ve İbranice olmak üzere üç dilde basılacak ve ikinci yılın sonunda Israil’de yapılacak bir seminer ile tanıtılacaktır.

3. İşkenceyi Önleme Mekanizmalarının Kurulması/Güçlendirilmesi

3.1. Ulusal Önleme Mekanizmasının (UÖM) uluslararası normal ışığında değerlendirilmesi

Bu çalışma etkili bir UÖM’nın kurulması ve çalışmasına yönelik olarak bilgilendirici materyaller ve referans kaynaklarının üretilmesi için hazırlanmıştır. Bu çalışma kapsamında sivil toplum kuruluşlarının görüş ve önerilerini içeren bir politika belgesi hazırlanacaktır. UÖM’nın proje sırasında kurulması durumunda kurumun çalışmaları izlenerek BM İşkenceyi Önleme Alt Komitesine güncellenmiş bilgi sunulacaktır. Ayrıca OPCAT gereği her yıls onunda kurumun hazırlaması gereken faaliyet raporu incelenecek ve alternatif raporlar hazırlanacaktır. İngilizce ve Türkçe olarak hazırlanacak raporlar ilgili kurum ve kişilere ulaştırılacaktır.

3.2. UÖM Eğitim Programı/Konferansı

Bu çalışma UÖM’nın kurulması ve belirlenmesi için etkin ve kapsayıcı bir tartışma alanı yaratmak amacı ile hazırlanmıştır.

Bu kapsamda sivil toplum örgütleri, kamu kurum temsilcileri, hükümet görevlilerinden oluşan 40 kişinin katılımı ile bir günlük bir konferans gerçekleştirilecektir. Konferansa BM İşkenceyi Önleme Alt Komitesi üyeleri davet edilecektir. Konferans Ankara Üniversitesi ve İşkenceyi Önleme Derneği (APT) işbirliğinde gerçekleştirilecektir.

3.3. Kampanyalar ve Lobi Çalışmaları:

Bu çalışma işkencenin önlemesine ilişkin yasal mevzuatın geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Bu kapsamda;

a) Başta işkence ve kötü muamele olmak üzere İnsan hakları ihlallerinde zaman aşımın kaldırılmasına yönelik mevcut kampanyamız sürdürülecektir. Bu kapsamda zaman aşımı tehlikesi altında olan mevcut dosyaların kamuoyunda bilinirliliği artırılması sağlanmaya çalışılacaktır. Milletvekilleri bu konuya ilişkin soru önergesi ve yasa teklifi hazırlaması konusunda desteklenecektir. Ayrıca zaman aşımına ilişkin bir broşür hazırlanacak ve ilgili tüm kurum ve kişilerle paylaşılacaktır.

b) “Herkesin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmenin” imzalanması ve onaylanmasına ilişkin kampanya yürütülecektir. Bu kapsamda sözleşmeye ilişkin bir broşür hazırlanacaktır.

c) Proje kapsamında üretilen tüm metinler ilgili kurumlara ve bireylere dağıtılacaktır. TİHV tedavi ve rehabilitasyon merkezinin bulunduğu her şehirde 26 Haziran İşkence Görenlerle Dayanışma Günü için panel, sempozyum, film gösterimi, vb. etkinliler düzenleyecektir. İşkencenin önlenmesine ilişkin yasal düzenlemelerin gerçekleştirilmesi için siyasi otoritelere yönelik lobi çalışmaları yapılacaktır.

İşkencenin önlenmesine ilişkin basın açıklamaları diğer sivil toplum kuruluşlarının katılımı ile yapılacaktır.

d) İsrail’de sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve cezaevleri üzerine çalışan kişi ve kurumlardan oluşan tahmini 60 kişinin katıldığı bir seminer gerçekleştirilecektir. Bu seminerde yukarıda bilimsel çalışmalar başlığı altında değinilen karşılaştırmalı çalışmanın sonuçları paylaşılacaktır.

e) Israil’de PCATI tarafından Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmenin ihlalleri konusunda medya kampanyaları yapılarak farkındalık çalışmaları yürütecektir. Farkındalık çalışmalarına farklı birçok kurum ve kuruluşun katılımına özen gösterilecektir.

3.4. Uluslararası Savunuculuk Çalışmaları

Bu çalışma Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi izleme mekanizmalarının tavsiyelerin hayata geçirilmesini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Bu kapsamda;

a) TİHV Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Komitesi Türkiye 4. Dönemsel Raporuna ilişkin gözlem ve önerilerini içeren bir alternatif rapor hazırlanacaktır. Raporun hazırlanma aşamasında insan hakları örgüt temsilcileri, hukukçular vb. kurum ve kişilerin katılımı ile bir günlük bir toplantı yapılacaktır. Hazırlanacak rapor Türkçe ve İngilizce olarak basılacaktır.

b) Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi Evrensel Periyodik İzleme Raporuna ilişkin alternatif bir rapor hazırlanacaktır. Diğer ilgili kurum ve kuruluşların gözlem ve değerlendirmelerinin rapora yansıtılabilmesi için bir günlük toplantı yapılacaktır. Hazırlanacak rapor İngilizce ve Türkçe olarak basılacaktır.

c) PCATI Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Komitesi Israil 5. Dönemsel takip raporuna ilişkin gözlem ve önerilerini içeren alternatif bir rapor hazırlanacaktır. Hazırlanan rapor ilgili kurum, kişi ve medya kurumlarına dağıtılacak ve raporla ilgili lobi ve farkındalık çalışmaları yapılacaktır.

Koordinasyon Komitesi Faaliyetleri: Proje süresinde proje ortakları arasında koordinayon ve iletişimin sağlanması amacıyla proje ortaklarından oluşan koordinasyon komitesi kurulacaktır. Projenin işleyişi takip edecek, iletişimi sağlayacak ve sürdürülebilmesi için çalışacak olan komite ikisi Türkiye biri İsrail’de olmak üzere toplam 3 kez toplanacaktır.

tihvpr