Bu rapor, Türkiye’de son yıllarda artarak devam eden insan hakları savunucularına yönelik baskı, zorluk ve engelleri görünür kılmak ve insan hakları savunucuları ile dayanışmayı güçlendirmek amacıyla Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV)* tarafından hazırlanmıştır.**
Bu rapor ile 2025 yılı boyunca insan hakları savunucularına ve insan hakları örgütlerine yönelik baskı ve engellemelerin belgelenmesi; yalnızca sayısal bir döküm sunmakla yetinmeyerek, baskıların hangi örüntüler üzerinden üretildiğinin ortaya koyulması amaçlanmaktadır.
Rapor, Doğu Anadolu, Ege, Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu, Marmara ve 2023 yılındaki depremlerden etkilenen illerin yer aldığı Deprem Bölgesi’nde, insan hakları savunucularına yönelik baskı ve zorlukları tespit etmek ve insan hakları savunucuları ile dayanışmayı güçlendirmek amacıyla kurulan Bölgesel Dayanışma ve İşbirliği Grupları tarafından edinilen verilere dayanmaktadır. Raporda yer alan insan hakları savunucularına yönelik insan hakları ihlallerine ilişkin veriler, 1 Mart 2025 ila 1 Aralık 2025 tarihlerini kapsayan döneme aittir.
Türkiye’nin pek çok düzenleme ile kalıcılık/süreklilik kazandırılan bir olağanüstü hal rejimi altında yönetilmekte olduğu ve kendisini belirsizlik, kuralsızlık ve keyfilik ile yeniden üreten böylesi bir rejim altında hak kullanımının istisna, insan hakları ihlallerinin ise kural haline geldiği bir gerçeklikte işbu raporda yer verilen insan hakları ihlallerinin ülke çapında yaşanan ihlallerin tamamını yansıtmadığı; kayıt altına alınamayan ya da aktarılması mümkün olmayan vakaların bulunduğu göz önünde bulundurulmalıdır.
Raporu incelemek ve indirmek için burayı tıklayınız.
———
*TİHV, 1990 yılından bu yana işkence görenlere ve işkence görenlerin yakınlarına tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri sunmakta ve işkenceyi önlemek için çalışmaktadır. Genel merkezi Ankara’da olan TİHV’in İzmir, İstanbul, Diyarbakır ve Van’da tedavi ve rehabilitasyon merkezleri bulunmaktadır. TİHV, kurulduğu günden bugüne, işkence ve diğer kötü muameleye maruz kalan yaklaşık 23.000 kişiye tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri sunmuştur. Bunun yanı sıra TİHV, 1999 yılında tamamlanarak ilgili Birleşmiş Milletler (BM) organlarına sunulan İşkence ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı, Aşağılayıcı Muamele veya Cezaların Etkili Biçimde Soruşturulması ve Belgelendirilmesi için El Kılavuzu’nun (İstanbul Protokolü) hazırlanmasında öncü rolünün yanı sıra, İstanbul Protokolü’nün 2022 baskısının hazırlanmasına katkıda bulunan dört sivil toplum kuruluşundan biridir.
**Bu rapor, Avrupa Birliği (AB) tarafından desteklenen Türkiye’deki İnsan Hakları Aktörlerinin Taban Merkezli Bir Yaklaşımla Desteklenmesi ve Korunması Projesi kapsamında hazırlanmıştır. 1 Ocak 2025 tarihinde başlayan bu proje, birçok yönden ve özü itibariyle 1 Mart 2021 – 31 Ağustos 2024 tarihleri arasında TİHV tarafından yürütülen İnsan Hakları Aktörlerinin Salgın Sonrası Dönemde Taban Merkezli Bir Yaklaşımla Korunması ve Desteklenmesi başlıklı projenin güçlendirilmiş devamı niteliğindedir. 42 ay sürecek olan bu proje, Türkiye’deki insan hakları hareketinin güçlendirilmesi ihtiyacına yönelik yapılandırılmıştır.